รอกไฟฟ้าคืออะไร? มีกี่ประเภท และใช้งานต่างกันอย่างไร

หากคุณทำงานเกี่ยวกับ การยก-เคลื่อนย้ายวัสดุหรือเครื่องจักรขนาดใหญ่ ไม่ว่าจะในโรงงาน โกดัง หรือไซต์งานก่อสร้าง คำว่า “รอกไฟฟ้า” อาจไม่ใช่สิ่งแปลกใหม่ แต่คุณรู้หรือไม่ว่า รอกไฟฟ้ามีหลายประเภท และแต่ละแบบก็มีลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักกับ:

• รอกไฟฟ้าคืออะไร
• มีกี่ประเภท
• จุดเด่น จุดด้อยของแต่ละชนิด
• คำแนะนำการเลือกใช้งานที่เหมาะสม

เพื่อให้คุณสามารถเลือก “รอกไฟฟ้า” ที่ตอบโจทย์การใช้งานได้อย่างปลอดภัย คุ้มค่า และยืดอายุการใช้งานสูงสุด

รอกไฟฟ้าคืออะไร?

รอกไฟฟ้า (Electric Hoist) คืออุปกรณ์ยกของหรือเคลื่อนย้ายวัตถุโดยใช้พลังงานไฟฟ้าในการขับเคลื่อนกลไกแทนแรงคน ช่วยให้การยกของหนัก ๆ ทำได้รวดเร็ว ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพมากขึ้น

โดยทั่วไป รอกไฟฟ้ามักติดตั้งบนรางหรือโครงสร้างเหล็กเหนือศีรษะ และทำงานร่วมกับปุ่มควบคุมแบบมีสายหรือรีโมทคอนโทรลไร้สาย

รอกไฟฟ้ามีกี่ประเภท?

รอกไฟฟ้าแบ่งออกเป็นหลายประเภท ตามกลไกการทำงาน วัสดุ และรูปแบบการติดตั้ง ดังนี้:

1. รอกโซ่ไฟฟ้า (Electric Chain Hoist)

คุณสมบัติ:

• ใช้โซ่เหล็กเป็นตัวรับน้ำหนัก
• มักรองรับน้ำหนักตั้งแต่ 0.5 – 5 ตัน
• มีขนาดกะทัดรัด เหมาะกับพื้นที่จำกัด

ข้อดี:

• ราคาประหยัดกว่ารอกสลิง
• ติดตั้งง่าย
• ซ่อมบำรุงไม่ซับซ้อน

ข้อจำกัด:

• ความเร็วในการยกต่ำกว่ารอกสลิง
• ไม่เหมาะกับงานยกที่หนักมากเกิน 5 ตัน

2. รอกสลิงไฟฟ้า (Electric Wire Rope Hoist)

คุณสมบัติ:

• ใช้สลิงเหล็กพันบนดรัมเพื่อยกน้ำหนัก
• รองรับน้ำหนักได้มากกว่า 5 ตัน ถึงหลายสิบตัน
• มักติดตั้งบนรางเครนเหนือศีรษะ

ข้อดี:

• แข็งแรง เหมาะกับงานอุตสาหกรรมหนัก
• ความเร็วในการยกสูงกว่า
• ทำงานต่อเนื่องได้ยาวนาน

ข้อจำกัด:

• ราคาสูงกว่ารอกโซ่
• ขนาดใหญ่ ต้องใช้พื้นที่ในการติดตั้ง

3. รอกไฟฟ้าแบบเคลื่อนที่ (Portable Electric Hoist)

คุณสมบัติ:

• ขนาดเล็ก น้ำหนักเบา
• พกพาสะดวก เหมาะกับงานเบา
• ยกได้หลักร้อยกิโลกรัม

ข้อดี:

• ใช้งานง่ายสำหรับงานซ่อมแซมทั่วไป
• ราคาย่อมเยา
• ไม่ต้องติดตั้งถาวร

ข้อจำกัด:

• ไม่เหมาะกับการใช้งานหนัก
• อายุการใช้งานสั้นกว่าแบบอุตสาหกรรม

วิธีเลือกซื้อรอกไฟฟ้าให้เหมาะกับงานของคุณ

เพื่อให้การลงทุนคุ้มค่าและปลอดภัย ควรพิจารณา:

• น้ำหนักที่ต้องยก: คำนวณน้ำหนักสูงสุดของวัตถุ
• ความสูงในการยก: ระยะยกที่ต้องการ เช่น 6 เมตร / 12 เมตร
• ลักษณะการใช้งาน: ใช้บ่อยแค่ไหน เป็นงานเบาหรืองานหนัก
• ระบบไฟฟ้าในพื้นที่: รองรับไฟ 220V หรือ 380V
• ความน่าเชื่อถือของแบรนด์: เลือกจากผู้ผลิตที่มีมาตรฐานและการรับประกัน

ข้อควรระวังในการใช้งานรอกไฟฟ้า

• ห้ามยกน้ำหนักเกินพิกัดที่ระบุ
• ตรวจสอบอุปกรณ์ก่อนใช้งานทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการยกวัตถุเหนือศีรษะคน
• หมั่นตรวจสอบสภาพโซ่/สลิงอย่างสม่ำเสมอ

เจาะลึกเรื่องรอกไฟฟ้า เลือกใช้ยังไงให้คุ้มค่าและปลอดภัย

1. รอกโซ่ไฟฟ้า กับ รอกสลิงไฟฟ้า ต่างกันยังไง และควรเลือกแบบไหนดีคะ?

เลือกตาม “น้ำหนัก” และ “ความถี่” ค่ะ รอกโซ่ เหมาะกับงานยกทั่วไปในพื้นที่จำกัด (0.5-5 ตัน) ราคาประหยัดและดูแลรักษาง่ายค่ะ ส่วน รอกสลิง ออกแบบมาเพื่อ “งานหนักและเร็ว” รองรับน้ำหนักได้หลายสิบตันและทำงานได้เงียบกว่าค่ะ หากคุณต้องยกของหนักต่อเนื่องทั้งวันในโรงงานอุตสาหกรรม รอกสลิงจะเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่ากว่าในระยะยาวค่ะ

2. ถ้าที่บ้านมีแค่ไฟปกติ (220V) สามารถติดตั้งรอกไฟฟ้าใช้งานได้ไหม?

ติดตั้งได้ค่ะ แต่ต้องเลือก รอกไฟฟ้าแบบ Single Phase (220V) ซึ่งมักจะเป็นรอกขนาดเล็กหรือรอกพกพาค่ะ แต่ถ้าเป็นรอกอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่จะใช้ไฟโรงงานแบบ 3 Phase (380V) เพราะให้กำลังไฟที่นิ่งและเสถียรกว่ามากค่ะ ก่อนซื้ออย่าลืมเช็กระบบไฟในพื้นที่ติดตั้งเพื่อป้องกันมอเตอร์ไหม้นะคะ

3. ทำไมรอกไฟฟ้าถึงห้าม “ยกของเอียง” หรือยกนอกแนวดิ่งเด็ดขาด?

เพราะรอกไฟฟ้าถูกออกแบบมาให้รับแรงใน “แนวตั้ง” เท่านั้นค่ะ การยกของเอียงจะทำให้ โซ่หรือสลิงเสียดสีกับขอบรอก จนสึกหรอหรือขาดได้ง่ายค่ะ ที่สำคัญคืออาจทำให้วัตถุเหวี่ยงไปมาจนเกิดอุบัติเหตุหรือทำให้โครงสร้างของรอกพังเสียหายได้ ดังนั้นจุดศูนย์ถ่วงของวัตถุต้องอยู่ตรงกับตะขอเกี่ยวเสมอเพื่อความปลอดภัยค่ะ

4. มีวิธีการดูแลรักษารอกไฟฟ้าเบื้องต้นอย่างไร ให้ใช้งานได้นานหลายปี?

หัวใจสำคัญคือ “ความสะอาดและการหล่อลื่น” ค่ะ ควรหมั่นตรวจเช็กสภาพโซ่หรือสลิงไม่ให้มีรอยแตกหรือบิดเบี้ยว และหยอดน้ำมันหล่อลื่นตามระยะที่คู่มือกำหนดค่ะ นอกจากนี้ควรฟังเสียงมอเตอร์ขณะทำงาน หากมีเสียงดังผิดปกติหรือรอกกระตุก ควรหยุดใช้งานและให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบทันที อย่าฝืนใช้ต่อเพราะอาจเกิดอันตรายร้ายแรงได้ค่ะ

รู้ก่อนเลือก ช่วยประหยัดทั้งต้นทุนและลดความเสี่ยง

รอกไฟฟ้า เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยให้การทำงานยกของสะดวกและปลอดภัยขึ้น โดยมีให้เลือกทั้งแบบ รอกโซ่, รอกสลิง และ รอกไฟฟ้าแบบพกพา ซึ่งแต่ละแบบมีจุดเด่นเฉพาะตัว

การรู้จักประเภทของรอกไฟฟ้าอย่างละเอียดจะช่วยให้คุณ:

• เลือกใช้งานได้ถูกต้องตามประเภทงาน
• ประหยัดงบประมาณในการจัดซื้อ
• ลดความเสี่ยงจากการใช้งานผิดประเภท
• เพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยในงานยก

หากคุณกำลังมองหารอกไฟฟ้าคุณภาพดี อย่าลืมตรวจสอบเรื่องมาตรฐาน ความปลอดภัย และบริการหลังการขายควบคู่กันไปด้วย

สามารถติดตามข้อมูลข่าวสารได้ที่ www.pandpsteel.co.th
ติดตาม Facebook : https://www.facebook.com/pandpsteel
เบอร์โทร 089-799-5598
Line ID : @pandpsteel (เติม @ ด้านหน้าด้วยนะครับ)
Line ID : https://lin.ee/9lRXvtZ